Heemtuin Piershil – een groene plek met een bijzonder verleden
Midden in Piershil, verscholen achter de hervormde kerk, ligt een van de bijzondere groene plekken van Hoekschewaards Landschap: de Heemtuin van Piershil. Tegenwoordig ligt de tuin midden tussen de bebouwing, maar bij de aanleg in de jaren zeventig lag het terrein nog grotendeels aan de rand van het dorp. Inmiddels is het uitgegroeid tot een volwassen heempark met vijvers, een veenmoeras, knotwilgen, fruitbomen, struiken, bodembedekkers en flinke oude bomen.
De geschiedenis van de plek gaat veel verder terug. Van 1648 tot 1831 stond hier het ambachtsheerlijkheidshuis van Piershil, omgeven door een lusthof. Door de vele voorname bezoekers uit Den Haag werd het zelfs wel ‘het kleine Haagje’ genoemd. Na de sloop van het huis werd het terrein uiteindelijk landbouwgrond. Tijdens de ruilverkaveling Korendijk-Strienemonde ontstond in de jaren zeventig de mogelijkheid om het terrein een openbare bestemming te geven.
De toen nog jonge Stichting Hoekschewaards Landschap zag haar kans en stelde voor er een heemtuin van te maken. Dat idee was destijds bepaald niet vanzelfsprekend. Een tuin waarin inheemse planten en natuurlijke begroeiing centraal stonden, werd door sommige inwoners en raadsleden vooral gezien als een ‘onkruidtuin’. Na stevige discussies kreeg het plan uiteindelijk toch groen licht. Landschapsarchitect Cees Sipkes maakte het inrichtingsplan en Piet Hoek begeleidde de aanleg en het beheer.
Op 13 juni 1981 werd de Heemtuin officieel geopend. Wie er nu wandelt, ziet hoe waardevol dat besluit is geweest. Bijzonder is vooral de aanwezigheid van stinzenflora: planten die van oudsher thuishoren bij landgoederen en buitenplaatsen. Soorten als daslook en kievitsbloem herinneren daarmee indirect aan de vroegere buitenplaats van de ambachtsheer. Maar de Heemtuin is meer dan een verzameling bijzondere planten. Door de afwisseling van water, bomen, struiken, ruigte en open plekken is het een waardevolle leefomgeving voor insecten, vogels, kleine zoogdieren en allerlei waterdieren. Ook voor natuureducatie is de tuin een mooie plek. In de zomer van 2026 organiseerde HWL er bijvoorbeeld een soortenjacht waarbij kinderen samen met hun ouders en grootouders op zoek gingen naar waterbeestjes, insecten, bloemen en planten en hun vondsten registreerden op Waarneming.nl.
De tuin vraagt natuurlijk voortdurend onderhoud. Een kleine groep vrijwilligers van HWL houdt de paden toegankelijk, verzorgt de begroeiing en probeert ongewenste soorten zoals reuzenberenklauw onder controle te houden. De Heemtuin van Piershil is daarmee eigenlijk een klein stukje geschiedenis, natuur en vrijwilligerswerk in één. Een plek waar je rustig kunt wandelen, planten kunt ontdekken en tegelijkertijd kunt zien wat er kan ontstaan wanneer natuur tientallen jaren de ruimte krijgt.
